Digitale archieven

Bijna alle archiefdiensten, met name ook de regionaal-historische centra, presenteren zich niet alleen al sinds jaren online, maar digitaliseren ook archiefmateriaal in de eigen collecties. Het is vrij lastig om hier goed zicht op te krijgen, en dan ook nog te selecteren wat mogelijk van belang is op deze website. Vaak hebben archieven beeldbanken met daarin voornamelijk audiovisueel materiaal. Gelukkig zijn er wel enige overzichten van archieven per land en zelfs wereldwijd. Soms maken digitale archiefcollecties deel uit van een portal met digitale collecties voor een stad, provincie of streek. Wellicht noem ik die collecties dan op de algemene pagina over digitale collecties. Soms bezitten bibliotheken ook archiefcollecties, vandaar dat het zinnig kan zijn om ook te kijken bij digitale bibliotheken. Het overzicht hier zal vaak onvolledig blijken, maar ik streef toch naar een zekere volledigheid, in ieder geval bij de overzichten en portalsites. Ook voor deze pagina zijn commentaar, aanvullingen en tips welkom!

Behalve gedigitaliseerde archiefcollecties presenteer ik hier allereerst archievenoverzichten en online toegangen tot archiefinventarissen, zodat men zich realiseert dat lang niet alle archiefstukken die bij archiefdiensten worden beheerd, beschreven en geordend gedigitaliseerd zijn of kunnen worden. Sommige algemene overzichten zijn buitengewoon informatief, maar soms worden zelfs klassieke sites verwijderd, en blijven er slechts gearchiveerde versies over. Misschien blijkt deze pagina slechts een opstap naar een soort Digital Archive Register op nationaal of internationaal niveau of een thematische variant daarvan, maar zonder bouwstenen komt men niet verder. Ook omdat precieze links als uitkomsten van digitaliseringsprojecten soms niet of onduidelijk worden aangegeven, ben ik toch aan deze pagina begonnen.

In het Nederlandse taalgebruik kan een archief zowel een archiefdienst als een archiefcollectie betekenen. Een archiefcollectie wordt ontsloten en beschreven in een inventaris, ook wel toegang genoemd. Papers en zelfs manuscripts kan op archiefstukken slaan. Voor de internationale terminologie is raadpleging van de Multilingual Archival Terminology van de International Council of Archives (ICA) zeer aan te bevelen.

Algemene organisaties

  • International Council of Archives (ICA) – internationale organisatie van en voor archivarissen en archieven, met regionale afdelingen, richtlijnen en werkgroepen voor verschillende thema’s
  • UNESCO Archives Portal – het UNESCO-portal voor archieven is helaas al jaren niet meer actief
  • Archiefnet, Historisch Centrum Overijssel – een overzicht van archieven in Nederland, België en wereldwijd (in hoofdzaak nationale archieven); ook dit overzicht wordt niet meer geactualiseerd; interface Nederlands en Engels
  • Open GLAM – een internationaal platform dat poogt een overzicht te vormen van digitale collecties bij kunstgalerieën, archieven, bibliotheken en musea
  • International Association of Labour History Institutions (IALHI) – instituten op het gebied van economisch-sociale geschiedenis
  • FIAF Members, International Federation of Film Archives – filmarchieven alfabetisch op plaatsnaam
  • Links, International Association of Sound and Audiovisual Archives (IASA) – een doorzoekbare database voor vele relevante instellingen met audiovisueel materiaal

Archieven in Nederland – Algemeen

Voor sommige onderwerpen in de Nederlandse geschiedenis zijn er aparte gidsen voor archiefonderzoek verschenen, vele ervan online toegankelijk bij het Huygens Instituut/ING, hier een selectie:

Archieven internationaal: Overzichten en portals – alfabetisch op land geordend

Algemeen

Wereld

Afrika

Europa

Latijns-Amerika

Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk

  • ArchiveFinder, Chadwyck – een commerciële database met daarin ArchivesUSA en NIDS UK/Ireland, zie echter beneden voor vrij toegankelijke overzichten

Afzonderlijke landen:

Albanië

Andorra

Argentinië

Armenië

Australië

Bangladesh

België

Bhutan

  • Druk Gyelyong Pedzö [National Library and Archives of Bhutan], Thimphu – interface Dzongka en Engels

Bolivia

Bosnië-Hercegovina

Brazilië

Bulgarije

Canada

  • ArchivesCanada – een portalsite voor archieven en archiefonderzoek in Canada, inclusief een overzicht van virtuele tentoonstellingen
  • Library and Archives Canada / Bibliothèque et Archives Canada, Ottawa – het Canadese nationale archief en de nationale bibliotheek; interface Engels en Frans
  • Directory, Canadian Council of Archives – een database om naar archiefdiensten te zoeken
  • Politics and Government, Libraries and Archives Canada – een overzicht van digitale collecties met een zekere juridische dimensie, andere secties van deze portal zijn ook van belang
  • Archeion: Repository, Archives Association of Ontario – een database met bijna 180 archieven

Chili

China

Colombia

Costa Rica

Cuba

Curaçao

Cyprus

Denemarken

  • Daisy, Riksarkivet – de zoekportal van het Deense nationale archief
  • Øvrige samlinger, Riksarkivet – juist bij deze overige verzamelingen zijn er allerlei gedigitaliseerde bronnen van rechtshistorisch belang, met name over rechtbanken en gevangenissen
  • Københavns Stadsarkiv, Kopenhagen – het stedelijk archief
  • Links til arkiver, Historie-Online – een handig beknopt overzicht van Deense archieven en een aantal portalsites
  • Arkivvejviser, Arkibas – een database om naar Deense archieven te zoeken, met name ook van belang voor plaatselijke geschiedenis
  • Starbas.net – een portal voor de online inventarissen van een aantal Deense gemeentearchieven

Dominicaanse Republiek

Duitsland

Een bijdrage van Mareike König (Deutsches Historisches Institut, Parijs), Travailler dans les archives allemands voor de blog Germano-Fil bevat een handige gids in een notendop en een schat aan relevante links.

Ecuador

Egypte

El Salvador

Estland

Filippijnen

Finland

  • Kansallisarkisto (Nationaal Archief), Helsinki; interface Fins, Zweeds en Engels
  • Finna – een zoekportaal voor Finse archieven, bibliotheken en musea; interface Fins, Zweeds en Engels
  • Arkistojen Portti – een archiefwiki; interface Fins, Zweeds en Russisch

Frankrijk

Georgië

Griekenland

Groot-Brittannië

Zie ook de gids van Janet Foster en Julia Sheppard, British archives. A guide to archive resources in the United Kingdom (4e dr., Basingstoke-New York 2002).

Guatemala

Haïti

Honduras

Hongarije

Hong Kong

Ierland

IJsland

India

Indonesië

Irak

Israël

Italië

Jamaica

Japan

Kroatië

Letland

Liechtenstein

Litouwen

Luxemburg

Macedonië

Macau

Maleisië

Malta

Marokko

Mexico

Montenegro

Nicaragua

Nieuw-Zeeland

Noorwegen

  • Arkivverket, Oslo – het Noorse nationale archief; interface Noors en Engels
  • Arkivportalen – een portal voor archieven in Noorwegen, met zoekfunctie
  • Norges Dokumetarv, Arkivverket – Noorse archiefdocumenten in het Unesco werelderfgoedprogramma
  • Bergen Byarkiv (Stadsarchief Bergen)

Oekraïne

  • Archives in Ukraine – de portal van de Oekraïense staatsarchieven; interface Oekraïens, Russisch en Engels

Oostenrijk

Panama

Paraquay

Peru

Polen

Portugal

Puerto Rico

Roemenië

Rusland

  • Access to Russian Archives, TICFIA Project, Eastview – een database met gedigitaliseerde gidsen voor vele Russische federale en regionale archieven; zoekinterface Engels en Russisch
  • ArcheoBiblioBase: Archives in Russia, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam – een zeer handige gids, bijvoorbeeld voor het Rossiiskii gosudarstvennyi arkhiv drevnikh aktov (RGADA), het Russisch Archief voor Oude Wetten
  • The Russian Empire and Soviet Union: A Guide to Manuscripts and Archival Materials in the United States, Steven A. Grant en John H. Brown (eds.) (Boston, MA, 1980) – online als database (University of Illinois at Urbana-Champaign), en als bladerboek of PDF (Library of Congress, European Reading Room)
  • Guides book search, Russian Archives – een database om naar archivalia te zoeken in diverse Russische staatsarchieven; interface Russisch en Engels, met transliteratie optie

Voor Moskou en St. Petersburg verscheen recent het boek van Patricia Kennedy Grimstead, Archives in Russia .A Directory and Bibliographic Guide to Holdings in Moscow and St. Petersburg (Londen, etc., 2016).

San Marino

Servië

Singapore

Slovenië

Slowakije

Spanje

Suriname

Trinidad en Tobago

Tsjechië

  • Archivní fondy a sbírky v ?eské republice {Archieven en archiefcollecties in Tsjechië] – een viertalig overzicht, met uiteraard daarbij het Národni archiv [Nationaal Archief], Praag (Tsjechisch en Engels)
  • Adresar archivú, Ceska archivni spolecnost [Tsjechische Vereniging van Archivarissen] – een compact overzicht van archieven; interface Tsjechisch
  • Badatelna – portaal van de Tsjechische staatsarchieven, de Nationale bibliotheek, het literatuurarchief, het archief van de Karlsuniversiteit en het ministerie van buitenlandse zaken
  • Archiv hlavního mesta Praha (Stadsarchief Praag) – interface Tsjechisch en Engels
  • Moravý zemský archiv v Brne (Moravisch Regionaal Archief), Brno
  • Archiv bespecnosnich slozek (Archief van de Veiligheidsdiensten), Praag – dit archief bevat collecties van voormalige diensten en ministeries uit de communistische periode; interface Tsjechisch en Engels

Turkije

Uruquay

Vaticaan

  • Archivio Segreto Vaticano – het online overzicht van de archiefcollecties van het ASV op ArchiveGrid is gebaseerd op het project tussen 1984 en 2004 aan de University of Michigan, maar men heeft oudere gedrukte gidsen ook nu nog nodig: de meeste recente, Francis Blouin et alii (eds.), An Inventory and Guide to Historical Documents of the Holy See (Oxford 1998) kijkt ook naar archieven buiten het ASV, zie verder bijvoorbeeld de inleiding over het ASV bij de Vatican Film Library, St. Louis University; de editie 2014 van de Indice dei Fondi e relativi mezzi di descrizione e di ricerca dell’Archivio segreto Vaticano is online (PDF, 55 blz.) te vinden
  • Archivio storico della Congregazione per la Dottrina della Feda (ACDF) – het archief van het Heilig Officie, de vroegere congregratie voor de Romeinse inquisitie, opgericht in 1542

Verenigde Staten van Amerika

Wit-Rusland

Zuid-Korea

Zweden

Zwitserland


Overige portals

Digitale archiefcollecties – alfabetisch op land geordend

Algemeen

Azië

  • Asnad: Digital Persian Archives, Zentrum für Nah- und Mittelost-Studien, Philipps-Universität Marburg – documenten uit Iran en Centraal-Azië tot de twintigste eeuw; interface Engels en Farsi

Europa

Latijns Amerika

Midden-Oosten

En dan een aantal landen in alfabetische volgorde:

Argentinië

Australië

België

Brazilië

Canada

Chili

Colombia

  • Negros y Esclavos – een online gids voor gedigitaliseerde archiefstukken in vier Colombiaanse archieven over slavernij en Afro-Amerikanen; interface Spaans en Engels

Denemarken

  • ArkivDK – een database voor het zoeken in online inventarissen van Deense archieven, met waar aanwezig daaraan gekoppeld gedigitaliseerde archiefstukken
  • Arkivalieronline, Rigsarkivet – online zoeken naar en bekijken van archiefstukken; interface Deens en Engels
  • Kilder på nettet, Københavns Stadtarchiv – met onder andere politieregisters
  • The Danish West-Indies, Rigsarkivet – 5 miljoen scans van documenten over 250 jaar Deense koloniale geschiedenis in de Caraïben, vooral op de Maagdeneilanden; interface Deens en Engels
  • Dansk Kulturarv – een centraal platform voor gedigitaliseerde collecties van Deense culturele instellingen, inclusief het Rigsarkivet

Duitsland

Estland

  • SAAGA, Ravhusarhiv, Tartu – het digitale archief van het Estlandse nationale archief
  • Virtual Reading Room, Ravhusarhiv, Tartu – de centrale ingang voor digitale collecties en database voor vele onderwerpen; interface Ests en Engels

Finland

Frankrijk

Griekenland

  • @ρχειομνήμων [Archeiomemnon] – een Engelstalige portalsite naar gedigitaliseerde Griekse archieven, met verdere links

Groot-Brittannië

  • Online Collections, The National Archives – een online database voor gedigitaliseerde collecties, desgewenst ook met themafilters te gebruiken
  • The Cabinet Papers (1915-1984), National Archives – notulen van de Engelse kabinetten
  • Digitised Historical Parliamentary Material, Parliament – zowel wetgeving als debatten, de middeleeuwse Parliamentary Rolls en vonnissen van het House of Lords
  • Cambridge University Archives, Cambridge Digital Library – om te beginnen in 2017 een register van boeken, archiefstukken en roerend goed (1420-1660) en een handschrift uit de zestiende eeuw met privileges en andere oorkonden
  • Digital Documents, London Metropolitan Archives
  • Charles Booth’s London: Poverty maps and police notebooks, London School of Economics – een online inventaris van 450 notitieboeken, ruim veertig digitale exemplaren en de beroemde kaarten rond armoede in negentiende-eeuws Londen
  • Digital Archive, Scottish Archive Network – enkele gedigitaliseerde archiefstukken zijn direct op deze site te bekijken, andere elders
  • Digital Gallery: Archives, National Library of Wales, Aberystwyth
  • Crime and Punishment, National Library of Wales – een database voor de criminele rechtspraak van het Court of Great Sessions, 1730-1830
  • Lambeth Palace Library Collections – een selectie aan gedigitaliseerde boeken, handschriften en archiefstukken uit deze bibliotheek en uit de collecties van het Church of England Record Centre
  • The Gibraltar Explorer, University of Toronto, Scarborough – met vooral genealogische bronnen en drie volkstellingen

Hongarije

  • Hungaricana – op dit erfgoedportaal zijn verschillende gedigitaliseerde archiefcollecties: middeleeuwse oorkonden, koninklijke brieven en decreten, documenten uit Budapest, een census uit 1767, etc.
  • Hungarian Archives Portal – snelle toegang tot gedigitaliseerde archiefstukken in vele soorten archieven; interface Hongaars, Engels en Duits
  • Adatbasizokonline (Databases Online) – een handige toegang tot diverse digitale archiefcollecties in Hongarije, gerangschikt per categorie, bewaarplaats of onderwerp; interface in vijf talen
  • Budapest Fóváros Levéltára (Stadsarchief Budapest) – met een aantal digitale collecties, onder andere met notariële akten, erfeniskwesties en strafzaken; interface Hongaars, Engels en Duits

Hong Kong

  • Online holdings, Governement Record Services – drie digitale collecties en drie online tentoonstellingen
  • Hong Kong Memory – een portal voor gedigitaliseerde erfgoedcollecties

Ierland

IJsland

India

Indonesië

Italië

Japan

Kroatië

  • Digitalni arhiv, Hrvatski državni arhiv, Zagreb – het digitale archief van het Kroatische nationale archief

Litouwen

  • Pergametu kolecija, Martynas Mazvydas National Library of Lithuania – gedigitaliseerde middeleeuwse oorkonden, waaronder pauselijke oorkonden; interface Litouws en Engels

Marokko

  • The Rabat Genizah Project, Lewis & Clark College, Portland, Oregon, en Musée du judaïsme Marocain, Casablanca – gedigitaliseerde judeo-marokkaanse documenten

Mexico

Namibië

  • Namibian Digital Archive, Polytechnic of Namibia, Utah Valley University en National Archives of Namibia – gedigitaliseerde archiefcollecties, foto’s en boeken

Nederland – zie ook bij Oud-vaderlands recht

  • Ga het NA, Nationaal Archief, Den Haag – de zoeksite van dit archief; aan online inventarissen zijn soms ook gedigitaliseerde archiefstukken gekoppeld, met name voor de VOC
  • Zoek Akten – een genealogische portal voor gedigitaliseerde registers van de burgelijke stand
  • Boedelbank, Meertens Instituut/KNAW, Amsterdam – online toegang tot de tekstinhoud van vroegmoderne boedelinventarissen
  • RemDoc: Rembrandt Documents, Huygens Instituut, Den Haag, en Radboud Universiteit Nijmegen – nogal wat documenten over en rond Rembrandt in deze database zijn feitelijk juridisch van aard
  • BoschDoc, Huygens Instituut en Radboud Universiteit – een soortgelijk project rond archiefstukken over en van Jeroen Bosch
  • The Amboyna Conspiracy Trial, Monash University – een digitale collectie rond een geruchtmakend proces in 1623 tussen Nederlanders en Engels op het eiland Ambon in de Molukken

Nieuw-Zeeland

Noorwegen

Oostenrijk

Peru

Polen

  • Naradowe Archivum Cyfrowe (Nationaal Digitaal Archief) – voor audiovisueel materiaal en archiefcollecties; interface Pools en Engels
  • Szukajwarchiwach – online zoeken en bekijken van 23 miljoen gedigitaliseerde archiefstukken in Poolse archieven; interface Pools, Engels en Duits
  • Archiwum G?ówne Akt Dawnych w Warzawie (Centraal Archief van Historische Stukken in Warschau)- een database om te zoeken naar gedigitaliseerd materiaal uit de geschiedenis van Warschau
  • Archiwum Akt Nowych, Warschau – een digital archief met 20e-eeuws materiaal
  • Lubelskie Archivum Cyfrowe (Digitaal Archief Lublin) – digitale archiefstukken uit de stad Lublin
  • Archiwa Prezolumu 1989-1991 (Archieven van de Doorbraak) – met materiaal over de omwenteling in Polen en de rol van de vakbond Solidarnosc
  • ArchiwaOnline, Bisdom Radom – parochieregisters, ook voor andere Poolse bisdommen, en met bestanden uit Lviv en Vilnius

Portugal

Puerto Rico

  • Puerto Rican Slave Documents, New York Public Library – 67 documenten over slavernij (1867-1872)
  • Puerto Rico Civil Court Documents, Internet Archive, University of Connecticut Libraries en CRL, Chicago – 235 documenten van een rechtbank in hoger beroep, de Corte de Primera Instancia te Arecibo, tussen 1844 en 1900

Roemenië

  • Arhiva Medievalâ României – een internationaal project om middeleeuwse documenten in Roemeense archieven te digitaliseren, tot nu toe zo’n 55000

Rusland

  • Berestjanye gramoty (Berkebastteksten) – zo’n duizend teksten in Oudrussisch, vooral uit Novgorod tussen de 11e en 15e eeuw
  • Birchbark letters, Department of Slavic Languages and Literature, University of Chicago – een klein aantal foto’s van deze documenten, daarnaast ook voorwerpen en iconen
  • Stalin Digital Archive, Yale University Press en Russian State Archive of Social and Political History

Rwanda

San Marino

  • Antichi documenti, Archivio di Stato – toegang tot de digitale documenten na registratie; interface Italiaans

Sierra Leone

  • Sierra Leone Collection, University of Illinois at Chicago – documenten over de Sierra Leone Company en Britse acties tegen slavernij in de achttiende eeuw

Singapore

Soedan

  • Sudan Archive, Durham University Library – officiële documenten, papieren van hoge beambten en staatsbladen

Spanje

  • Portal de Archivos Españoles (PARES)- het zoeken in de boomstructuur kan lastig zijn, maar de oogst aan gedigitaliseerde archivalia is indrukwekkend, deels ook voor de geschiedenis van Latijns-Amerika; let ook op de vele subdomeinen; de online gids Taming PARES van Scott Cave en Ashleigh Dean is dé sleutel om goed door te dringen tot de rijke collecties
  • Patrimonio documental: Archivo fondo 1834-1923, Senato de España
  • Fondos documentales, Archivos históricos de la Región Murcia – een project met gedigitaliseerde middeleeuwse oorkonden en kapittelakten, en documenten voor de sociaal-economische geschiedenis in de 18e en 19e eeuw
  • Arxius en línia, Departament de Cultura, Generalitat de Catalunya – zoeken naar gedigitaliseerde bronnen in een aantal Catalaanse archieven

Suriname

  • Archieven online, Nationaal Archief Suriname, Paramaribo – 35 online inventarissen met gedigitaliseerde archivalia

Taiwan

Tsjechië

Turkije

Vaticaan

  • Atti ufficiali della Santa Sede – een digitale collectie met de Acta Sanctae Sedis (1865-1908). de Acta Apostolicae Sedis vanaf 1909, en een collectie met documenten over het Vaticaan in de Tweede Wereldoorlog
  • Archivi, Digital Vatican Library – niet alleen handschriften worden deze jaren gedigitaliseerd, maar ook archieven, waaronder bijvoorbeeld stukken uit het Archivio Capitulare di San Pietro

Verenigde Staten

Zuid-Afrika

Zweden

Zwitserland

Overige links

Logo archiefwiki


Deze gadget toevoegen aan je website? Klik dan hier.