Digitale collecties

Overzicht

Met het oog op het overzicht in de veelheid van materialen wordt op deze website onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten digitale collecties. Het hier gevolgde criterium van de materiële vorm – boeken, archiefdocumenten en afbeeldingen – schept enige orde, maar tegelijk kan men boeken niet los zien van archivalia of afbeeldingen. Alleen al gezien de hoeveelheid digitale bibliotheken is het zinvol om allereerst deze categorie apart te behandelen. Tegelijk moet men er rekening mee houden dat ook bibliotheken archieffondsen beheren en digitaal ontsluiten. Menige digitale collectie presenteert juist een scala aan verschillende soorten bronnen. Ondanks deze voorbehouden is er toch ook een pagina gekomen voor digitale archieven. Met het groeien van het zicht op het aantal en de vorm van digitale verzamelingen op rechtshistorisch gebied zal hier de presentatie aangepast worden. Virtuele tentoonstellingen komen apart ter sprake.

Deze pagina betreft collecties met afbeeldingen. Hier vindt men de klassieke rechtsiconografische verzamelingen, maar ook bijzondere onderwerpen als de Sachsenspiegel, embleemboeken en portretten.

Portalsites

  • MICHAEL: Multilingual Inventory of Cultural Heritage in Europe – een site om naar gedigitaliseerd erfgoed te zoeken, ook nog apart voor Duitsland en Spanje
  • Faro, Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed – een portal over Vlaams erfgoed, met overzichten van digitale collecties en erfgoedportals; viertalige interface
  • Kulturerbe Digital – deze website biedt een goed doorzoekbaar overzicht van Duitse projecten; interface Duits, Engels en Frans
  • Patrimoine numérique – het MICHAEL-portal voor gedigitaliseerde verzamelingen in Frankrijk
  • Internet Culturale – een portal voor digitale collecties van Italiaanse bibliotheken
  • Kulturpool – een portal voor cultuurhistorische instellingen in Oostenrijk met een overzicht van en een zoekinterface voor hun digitale collecties; interface Duits en Engels
  • Scottish Distributed Digital Library – een portal voor digitale collecties in Schotland
  • Hispana – een portal voor digitale collecties in Spanje, met een database van gedigitaliseerde collecties
  • Digicoord – een portal met een overzicht van Zwitserse projecten; interface Frans en Duits
  • Global Memory Net, Simmons College, Boston, MA – een portal met per land en thema een selectie aan digitale collecties wereldwijd

Rechtsiconografische databanken

Onder de hulpmiddelen voor iconografisch onderzoek valt bijvoorbeeld het Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte te noemen, dat online toegankelijk is. Een deel van de website van de Index of Christian Art te Princeton is online vrij toegankelijk, het geheel slechts bij erop geabonneerde bibliotheken en bij de weinige instituten met een compleet exemplaar (Dumbarton Oaks, Washington, D.C.; Getty Center, Los Angeles; Kunsthistorisch Instituut, Utrecht).

Iconclass biedt eveneens een systematische indeling van onderwerpen, maar deze is wel vrij toegankelijk. Het is vaak handig om eerst een concrete database met afbeeldingen te bezoeken met de classificaties van Iconclass. De Arts and Architecture Thesaurus van het Getty Center biedt een volgend classificatiesysteem waarvan ook een Nederlandse versie bestaat.

Algemene databases met historische afbeeldingen – alfabetisch op land geordend

Een schat aan relevante weblinks is bijeengebracht door Margaret Vail Anderson op de afbeeldingenpagina van haar website Digital Librarian.

Voor verder kunsthistorisch onderzoek vallen de volgende linksverzamelingen te noemen

Sommige producenten van software voor digitale collecties bieden al dan niet complete overzichten aan van concreet gebruik, hier alfabetisch geordend op firmanaam:

Thematische verzamelingen Een uitzonderlijke plaats wordt in de rechtsiconografie traditioneel toebedeeld aan de verluchte handschriften van de Sachsenspiegel, het invloedrijke boek van Eike von Repgow uit de dertiende eeuw over het recht in Saksen:

Een bijzondere bron uit de vroegmoderne periode zijn de embleemboeken, een genre dat de jurist en humanist Andrea Alciato (1492-1550) in het leven riep met zijn Emblemata (1531). Embleem zijn afbeeldingen met een zinnespreuk of motto en uitleg ervan in dichtvorm. Hier deels met iconclass doorzoekbare collecties van gedigitaliseerde embleemboeken:

Afbeeldingen van juristen zijn een geliefd onderwerp. Er zijn enkele databases waarin men portretten van vele juristen uit vroeger tijden kan vinden. Het RKD verwijst naar verdere beelddatabanken: