Digitale archieven

Bijna alle archiefdiensten, met name ook de regionaal-historische centra, presenteren zich niet alleen al sinds jaren online, maar digitaliseren ook archiefmateriaal in de eigen collecties. Het is vrij lastig om hier goed zicht op te krijgen, en dan ook nog te selecteren wat mogelijk van belang is op deze website. Vaak hebben archieven beeldbanken met daarin voornamelijk audiovisueel materiaal. Gelukkig zijn er wel enige overzichten van archieven per land en zelfs wereldwijd. Soms maken digitale archiefcollecties deel uit van een portal met digitale collecties voor een stad, provincie of streek. Wellicht noem ik die collecties dan op de algemene pagina over digitale collecties. Soms bezitten bibliotheken ook archiefcollecties, vandaar dat het zinnig kan zijn om ook te kijken bij digitale bibliotheken. Het overzicht hier zal vaak onvolledig blijken, maar ik streef toch naar een zekere volledigheid, in ieder geval bij de overzichten en portalsites. Ook voor deze pagina zijn commentaar en tips welkom!

Behalve gedigitaliseerde archiefcollecties presenteer ik hier allereerst archievenoverzichten en online toegangen tot archiefinventarissen, zodat men zich realiseert dat lang niet alle archiefstukken gedigitaliseerd zijn of kunnen worden. Sommige algemene overzichten zijn buitengewoon informatief. Misschien blijkt deze pagina slechts een opstap naar een soort Digital Archive Register op nationaal of internationaal niveau of een thematische variant daarvan, maar zonder bouwstenen komt men niet verder. Ook vanwege ergernis om het in mijn ogen te vaak niet of onduidelijk vermelden van precieze links als uitkomsten van digitaliseringsprojecten ben ik toch aan deze pagina begonnen.

In het Nederlandse taalgebruik kan een archief zowel een archiefdienst als een archiefcollectie betekenen. Raadpleging van de Multilingual Archival Terminology van de ICA is zeer nuttig.

Algemene organisaties

  • International Council of Archives (ICA) – internationale organisatie van en voor archivarissen en archieven, met regionale afdelingen, richtlijnen en werkgroepen voor verschillende thema’s
  • UNESCO Archives Portal – het UNESCO-portal voor archieven is helaas al jaren niet meer actief
  • Archiefnet, Historisch Centrum Overijssel – een overzicht van archieven in Nederland, België en wereldwijd (in hoofdzaak nationale archieven); ook dit overzicht wordt niet meer geactualiseerd; interface Nederlands en Engels
  • Open GLAM – een internationaal platform dat poogt een overzicht te vormen van digitale collecties bij kunstgalerieën, archieven, bibliotheken en musea
  • FIAF Members, International Federation of Film Archives – alfabetisch op plaatsnaam
  • Links, International Association of Sound and Audiovisual Archives (IASA) – een doorzoekbare database voor vele relevante instellingen

Archieven in Nederland – Algemeen

Voor sommige onderwerpen in de Nederlandse geschiedenis zijn er aparte gidsen voor archiefonderzoek verschenen, vele ervan online toegankelijk bij het Huygens Instituut/ING, hier een selectie:

Archieven internationaal: Overzichten en portals – alfabetisch op land geordend

Algemeen

  • ArchiveGrid, OCLC – de bètaversie van een portal voor archieven afkomstig van de makers van WorldCat, een bibliothekenportal; op dit moment zijn er zo’n duizend collecties aanwezig
  • Archive im Internet, Archivschule Marburg – een heel breed overzicht; interface Duits en Engels
  • Repositories of Primary Sources, Terry Abraham, University of Idaho – Internet Archive – sinds 2015 wordt dit overzicht niet meer bijgehouden, maar de gearchiveerde versie kan toch van pas komen
  • AHA Archives Wiki – de American Historical Association biedt een heel handig overzicht voor vele landen en verwijst naar andere overzichten

Wereld

Afrika

Europa

Latijns-Amerika

Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk

  • ArchiveFinder, Chadwyck – een commerciële database met daarin ArchivesUSA en NIDS UK/Ireland, zie echter beneden voor vrij toegankelijke overzichten

Afzonderlijke landen:

Australië

België

Canada

  • ArchivesCanada – een portalsite voor archieven en archiefonderzoek in Canada, inclusief een overzicht van virtuele tentoonstellingen
  • Directory, Canadian Council of Archives – een database om naar archiefdiensten te zoeken
  • Canadian National Digital Heritage Index (CNDHI) – een tweetalige database om naar digitale collecties te zoeken
  • Politics and Government, Libraries and Archives Canada – een overzicht van digitale collecties met een zekere juridische dimensie, andere secties van deze portal zijn ook van belang
  • Archeion: Repository, Archives Association of Ontario – een database met bijna 180 archieven

Costa Rica

Cuba

Denemarken

  • Links til arkiver, Historie-Online – een handig beknopt overzicht van Deense archieven en een aantal portalsites
  • Arkivvejviser, Arkibas – een database om naar Deense archieven te zoeken, met name ook van belang voor plaatselijke geschiedenis
  • Starbas.net – een portal voor de online inventarissen van een aantal Deense gemeentearchieven
  • Dansk Kulturarv Digitaliseret, Det Kongelige Bibliotek – een database om te zoeken naar Deense cultuurhistorische digitale collecties, inclusief digitale archieven
  • Øvrige samlinger, Riksarkivet – juist bij deze overige verzamelingen zijn er allerlei gedigitaliseerde bronnen van rechtshistorische belang, met name over rechtbanken en gevangenissen

Duitsland

Een bijdrage van Mareike König (Deutsches Historisches Institut, Parijs), Travailler dans les archives allemands voor de blog Germano-Fil bevat een handige gids in een notendop en een schat aan relevante links.

Finland

  • Finna – een zoekportaal voor Finse archieven, bibliotheken en musea; interface Fins, Zweeds en Engels

Frankrijk

Groot-Brittannië

Hongarije

Ierland

Italië

IJsland

Japan

Mexico

  • Guía general de los fondos, Archivo General de Nación de Mexico – een online overzicht van archieffondsen in het nationale archief van Mexico

Nieuw Zeeland

Noorwegen

  • Arkivportalen – een portal voor archieven in Noorwegen, met zoekfunctie

Oekraïne

  • Archives in Ukraine – de portal van de Oekraïense staatsarchieven; interface Oekraïens, Russisch en Engels

Oostenrijk

  • Archivregister, Österreichisches Staatsarchiv, Wenen – een overzicht van archieven in Oostenrijk

Polen

Portugal

  • Rede Portuguesa de Arquivos – de algemene portal voor overheidsarchieven in Portugal; een dropdown menu in het zoekveld rechtsboven leidt naar afzonderlijke archieven

Puerto Rico

Rusland

  • ArcheoBiblioBase: Archives in Russia, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam
  • The Russian Empire and Soviet Union: A Guide to Manuscripts and Archival Materials in the United States, Steven A. Grant en John H. Brown (eds.) (Boston, MA, 1980) – online als database (University of Illinois at Urbana-Champaign), en als bladerboek of PDF (Library of Congress, European Reading Room)

Spanje

Suriname

Tsjechië

  • Archivní fondy a sbírky v ?eské republice {Archieven en archiefcollecties in Tsjechië] – een viertalig overzicht, met uiteraard daarbij het Národni archiv [Nationaal Archief], Praag (Tsjechisch en Engels)
  • Badatelna – portaal van de Tsjechische staatsarchieven, de Nationale bibliotheek, het literatuurarchief, het archief van de Karlsuniversiteit en het ministerie van buitenlandse zaken

Vaticaan

  • Archivio Segreto Vaticano – het online overzicht van de archiefcollecties van het ASV op ArchiveGrid is gebaseerd op het project tussen 1984 en 2004 aan de University of Michigan, maar men heeft oudere gedrukte gidsen ook nu nog nodig: de meeste recente, Francis Blouin et alii (eds.), An Inventory and Guide to Historical Documents of the Holy See (Oxford 1998) kijkt ook naar archieven buiten het ASV, zie verder bijvoorbeeld de inleiding over het ASV bij de Vatican Film Library, St. Louis University

Verenigde Staten van Amerika

Wit-Rusland

Zuid-Korea

Zweden

Zwitserland


Overige portals

Digitale archiefcollecties – alfabetisch op land geordend

Algemeen

Europa

Latijns Amerika

En dan een aantal landen in alfabetische volgorde:

Australië

België

Canada

Denemarken

  • ArkivDK – een database voor het zoeken in online inventarissen van Deense archieven, met waar aanwezig daaraan gekoppeld gedigitaliseerde archiefstukken
  • Arkivalieronline, Rigsarkivet – online zoeken naar en bekijken van archiefstukken; interface Deens en Engels
  • Kilder på nettet, Københavns Stadtarchiv – met onder andere politieregisters
  • The Danish West-Indies, Rigsarkivet – 5 miljoen scans van documenten over 250 jaar Deense koloniale geschiedenis in de Caraïben, vooral op de Maagdeneilanden; interface Deens en Engels

Duitsland

Finland

Frankrijk

Groot-Brittannië

Hongarije

  • Hungaricana – op dit erfgoedportaal zijn verschillende gedigitaliseerde archiefcollecties: middeleeuwse oorkonden, koninklijke brieven en decreten, documenten uit Budapest, een census uit 1767, etc.
  • Hungarian Archives Portal – snelle toegang tot gedigitaliseerde archiefstukken in vele soorten archieven; interface Hongaars, Engels en Duits
  • Adatbasizokonline (Databases Online) – een handige toegang tot diverse digitale archiefcollecties in Hongarije, gerangschikt per categorie, bewaarplaats of onderwerp; interface in vijf talen
  • Budapest Fóváros Levéltára (Stadsarchief Budapest) – met een aantal digitale collecties, onder andere met notariële akten, erfeniskwesties en strafzaken; interface Hongaars, Engels en Duits

Ierland

  • Digital resources, National Archives of Ireland – een aantal digitale bronnen
  • The 1641 Depositions, Trinity College, Dublin – gedigitaliseerde verslagen en transcripties van getuigenissen rond een opstand van katholieken tegen protestanten in 1641
  • The Down Survery: Mapping a century of change, Trinity College, Dublin – de gedigitaliseerde bronnen van een onderzoek van 1656 tot 1658 naar Iers landbezit, met daarbij een HISGIS kaart

Indonesië

IJsland

Italië

Japan

Mexico

Nederland

  • Ga het NA, Nationaal Archief, Den Haag – de zoeksite van dit archief; aan online inventarissen zijn soms ook gedigitaliseerde archiefstukken gekoppeld
  • Boedelbank, Meertens Instituut/KNAW, Amsterdam – online toegang tot de tekstinhoud van vroegmoderne boedelinventarissen
  • RemDoc: Rembrandt Documents, Huygens Instituut, Den Haag, en Radboud Universiteit Nijmegen – nogal wat documenten over en rond Rembrandt in deze database zijn feitelijk juridisch van aard
  • The Amboyna Conspiracy Trial, Monash University – een digitale collectie rond een geruchtmakend proces in 1623 tussen Nederlanders en Engels op het eiland Ambon in de Molukken

Noorwegen

Oostenrijk

Polen

  • Naradowe Archivum Cyfrowe (Nationaal Digitaal Archief) – voor audiovisueel materiaal en archiefcollecties; interface Pools en Engels
  • Szukajwarchiwach – online zoeken en bekijken van 23 miljoen gedigitaliseerde archiefstukken in Poolse archieven; interface Pools, Engels en Duits
  • Archiwum G?ówne Akt Dawnych w Warzawie (Centraal Archief van Historische Stukken in Warschau)- een database om te zoeken naar gedigitaliseerd materiaal uit de geschiedenis van Warschau
  • Archiwum Akt Nowych, Warschau – een digital archief met 20e-eeuws materiaal
  • Lubelskie Archivum Cyfrowe (Digitaal Archief Lublin) – digitale archiefstukken uit de stad Lublin
  • Archiwa Prezolumu 1989-1991 (Archieven van de Doorbraak) – met materiaal over de omwenteling in Polen en de rol van Solidarnosc

Portugal

Puerto Rico

  • Puerto Rican Slave Documents, New York Public Library – 67 documenten over slavernij (1867-1872)
  • Puerto Rico Civil Court Documents, Internet Archive, University of Connecticut Libraries en CRL, Chicago – 235 documenten van een rechtbank in hoger beroep, de Corte de Primera Instancia te Arecibo, tussen 1844 en 1900

Roemenië

  • Arhiva Medievalâ României – een internationaal project om middeleeuwse documenten in Roemeense archieven te digitaliseren, tot nu toe zo’n 55000

Soedan

  • Sudan Archive, Durham University Library – officiële documenten, papieren van hoge beambten en staatsbladen

Spanje

  • Portal de Archivos Españoles (PARES)- het zoeken in de boomstructuur kan lastig zijn, maar de oogst aan gedigitaliseerde archivalia is indrukwekkend, deels ook voor de geschiedenis van Latijns-Amerika; let ook op de vele subdomeinen; de online gids Taming PARES van Scott Cave en Ashleigh Dean is dé sleutel om goed door te dringen tot de rijke collecties
  • Fondos documentales, Archivos históricos de la Región Murcia – een project met gedigitaliseerde middeleeuwse oorkonden en kapittelakten, en documenten voor de sociaal-economische geschiedenis in de 18e en 19e eeuw

Suriname

  • Archieven online, Nationaal Archief Suriname, Paramaribo – 35 online inventarissen met gedigitaliseerde archivalia

Taiwan

Tsjechië

  • Digitalni badatelna – de digitale collectie van het Nationaal Archief; interface Tsjechisch en Engels

Turkije

Vaticaan

  • Atti ufficiali della Santa Sede – een digitale collectie met de Acta Sanctae Sedis (1865-1908). de Acta Apostolicae Sedis vanaf 1909, en een collectie met documenten over het Vaticaan in de Tweede Wereldoorlog

Verenigde Staten

Zweden

Zwitserland

Overige links

Logo archiefwiki


Deze gadget toevoegen aan je website? Klik dan hier.